Skip to content Skip to sidebar Skip to footer

Palet Ölçüleri: Euro Palet, Endüstriyel Palet ve Raf Seçimi

En yaygın palet ölçüleri 800×1200 mm Euro palet (EUR/EPAL) ve 1000×1200 mm endüstriyel palettir. ISO 6780 bu iki ölçünün yanında 1016×1219 mm, 1067×1067 mm, 1100×1100 mm ve 1165×1165 mm ölçülerini de uluslararası palet ölçüleri arasında sayar. Raf seçiminde paletin hangi kenarının koridora bakacağı, çerçeve derinliğini, kiriş boyunu ve bir göze kaç palet sığacağını doğrudan belirler.

Teknik kontrol: Emrah Yıldız, Metalurji ve Malzeme Mühendisi

Standart palet ölçüleri nelerdir?

Palet ölçüsü genellikle “genişlik x uzunluk” olarak, milimetre cinsinden verilir. ISO 6780, kıtalar arası taşımada kullanılan düz paletlerin ana ölçülerini tanımlayan uluslararası standarttır. Türkiye’de depolarda en sık rastlanan ölçüler 80×120 ve 100×120 cm’dir; kimya ve plastik sektöründe kare paletler, ihracat yapan işletmelerde ise hedef pazarın palet ölçüsü de devreye girer.

Ölçü (mm) Yaygın adı Kaynak / not Yaygın kullanım bölgesi
800 x 1200 Euro palet, EUR 1 / EPAL 1 ISO 6780 ölçüleri arasında; yapım şartnamesi EN 13698-1 Avrupa
1000 x 1200 Endüstriyel palet, EUR 2 / EUR 3 ISO 6780 ölçüleri arasında Avrupa, Asya
1016 x 1219 40×48 inç palet ISO 6780 ölçüleri arasında Kuzey Amerika
1067 x 1067 42×42 inç kare palet ISO 6780 ölçüleri arasında Kuzey Amerika, Avrupa, Asya
1100 x 1100 Kare palet ISO 6780 ölçüleri arasında Asya
1165 x 1165 Kare palet ISO 6780 ölçüleri arasında Avustralya
1140 x 1140 Kimya paleti (CP3, CP9) ISO 6780 listesinde değil; kimya sektörü palet ailesi Kimya ve polimer sektörü
600 x 800 Yarım Euro palet (EUR 6) ISO 6780 listesinde değil; Euro palet ailesi Perakende, teşhir

Euro palet olarak bilinen EUR 1 paletin yüksekliği 144 mm’dir. Diğer palet tiplerinin yüksekliği üreticiye ve yapıya göre değişir; raf seviye yüksekliği hesaplanırken kullandığınız paletin gerçek yüksekliği ölçülmelidir.

Depo tasarımına başlamadan önce depoya giren paletlerin bir envanterini çıkarmak gerekir: hangi ölçüde kaç palet geliyor, bunların ne kadarı tedarikçiden, ne kadarı kendi üretiminizden çıkıyor, hangileri ihracata gidiyor. Tek tip palet kullanan bir depo ile üç farklı palet ölçüsünü aynı anda barındıran bir depo, aynı alanda aynı kapasiteye ulaşamaz. Palet çeşitliliği azaldıkça göz düzeni sadeleşir ve kapasite hesabı güvenilir hâle gelir.

Euro palet ölçüleri ve 100×120 palet arasındaki fark raf seçimini nasıl etkiler?

İki palet de 1200 mm uzunluktadır; fark genişliktedir (800 ve 1000 mm). Palet rafında paletler çoğunlukla kısa kenarı koridora bakacak şekilde, yani 1200 mm’lik kenar raf derinliği yönünde yerleştirilir. Bu durumda:

  • Raf derinliği iki palet için de 1200 mm palet uzunluğuna göre belirlenir. Çerçeve derinliği, paletin ön ve arka kirişe biraz taşacağı şekilde paletten daha kısa seçilir. Taşma miktarı paletin kiriş üzerinde güvenle oturacağı ve dikmeye çarpmayacağı şekilde tasarımcı tarafından belirlenir.
  • Kiriş boyu palet genişliğine göre değişir. Aynı göz genişliğine 800 mm’lik paletten üç, 1000 mm’lik paletten genellikle iki adet sığar.
  • Kapasite göz başına hesaplanır. Üç Euro palet taşıyan bir göz ile iki endüstriyel palet taşıyan bir gözün kiriş yükleri farklıdır; aynı kirişin iki düzende de yeterli olduğu varsayılmamalıdır.

Göz genişliğinin palet ölçüsünden nasıl türetildiğini ayrı bir yazıda örnek tabloyla ele alacağız.

Palet yönü: uzun kenar mı, kısa kenar mı koridora bakmalı?

Euro paletin alt tahtaları uzun kenar (1200 mm) boyunca uzanır. Palet kısa kenarı koridora bakacak şekilde konduğunda alt tahtalar kirişlere dik gelir ve palet ön ve arka kiriş arasında köprü kurar. Bu, palet rafında en sağlıklı oturma biçimidir.

Palet uzun kenarı koridora bakacak şekilde konursa alt tahtalar kirişlere paralel kalır. Bu düzende paletin kirişler üzerinde güvenli oturması için çoğu zaman palet destek profili, tel ızgara veya derinlik kirişi gerekir. Ayrıca forkliftin çatal girişi değişir ve çerçeve derinliği yeniden belirlenmelidir. Bu tercih tasarım aşamasında yapılmalı, işletme sırasında “sığıyor” diye paletin yönü değiştirilmemelidir.

Kare paletlerde (1100×1100, 1140×1140) yön farkı daha az belirgindir; ancak bu paletlerde alt yapının hangi yönde taşıdığı yine kontrol edilmelidir. Bazı kimya paletlerinde alt kızaklar yalnızca bir yönde uzanır.

Paletin yönü yerleşim projesinde bir kez belirlendikten sonra tüm depoda aynı kalmalıdır. Aynı sırada bazı paletlerin kısa, bazılarının uzun kenarı koridora bakıyorsa göz içindeki boşluklar bozulur, paletler dikmeye yaklaşır ve operatörün paleti ortalaması zorlaşır. Bu durum hem dikme çarpma hasarını artırır hem de yük etiketindeki palet sayısı ve palet başına yük bilgisinin anlamını ortadan kaldırır. Yön kuralı, raf sıra başındaki uyarı levhasında ve personel eğitiminde açıkça belirtilmelidir.

Palet kalitesi raf güvenliğini nasıl etkiler?

Raf hesabı, paletin kirişler arasında yükü düzgün aktaran sağlam bir taşıyıcı olduğunu varsayar. Kırık alt tahta, eksik blok veya çürümüş takoz bu varsayımı bozar. Kirişler arasında sarkan bir palet, yükü noktasal olarak kirişin kenarına bindirebilir; en kötü durumda palet kirişler arasından düşer.

Depoya kabul edilen paletler için basit bir ret kriteri tanımlamak, raf güvenliğinin ucuz ama etkili bir parçasıdır:

  • Alt tahtalardan biri kırık, çatlak veya eksikse palet rafa konmaz.
  • Bloklarda (takozlarda) ayrılma veya eksiklik varsa palet ayrılır.
  • Yük palet dışına taşıyorsa, taşma miktarı tasarımda kabul edilen sınırı aşmamalıdır.
  • Farklı ölçüde palet aynı göze konmaz; ölçüsü farklı paletler için ayrı gözler veya ayrı sıralar planlanır.
  • Plastik ve metal paletlerde de üreticinin raf üzerinde (kenarından desteklenmiş) taşıma değeri kontrol edilir; bu değer zemindeki taşıma değerinden düşük olabilir.

Euro palet için verilen taşıma değerleri, yükün palete düzgün yayıldığı koşullar için geçerlidir. Rafta kenarlarından desteklenen paletin davranışı zeminde duran paletten farklıdır; bu nedenle palet taşıma değeri ile raf göz kapasitesi birbirine karıştırılmamalıdır.

Sahada sık gördüğümüz hatalar

  • Raf 1000×1200 palet için tasarlandığı hâlde gözlere üç adet Euro palet sıkıştırılması ve göz kapasitesinin aşılması.
  • İhracat için gelen 1016×1219 mm paletlerin 1000 mm genişliğe göre planlanmış gözlere konması ve dikmeyle palet arasındaki boşluğun kaybolması.
  • Paletin uzun kenarının koridora çevrilmesi ve palet destek profili olmadan kirişler arasında taşınması.
  • Seviye yüksekliği hesabında palet yüksekliğinin unutulması veya standart Euro palet yüksekliğinin tüm paletler için varsayılması.
  • Hasarlı paletlerin “bir kez daha kullanılır” denilerek üst seviyelere konması.

Bu hataların çoğu depoya yeni bir müşteri veya yeni bir ürün geldiğinde ortaya çıkar. Palet çeşitliliği arttığında yerleşimi ve kapasite hesabını birlikte güncellemek gerekir; ayrıntılar için raf sistemlerinin statik analizi sayfamıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Standart palet ölçüleri nelerdir?

ISO 6780’de yer alan ölçüler 800×1200, 1000×1200, 1016×1219, 1067×1067, 1100×1100 ve 1165×1165 mm’dir. Türkiye’deki depolarda en yaygın olanlar 800×1200 ve 1000×1200 mm’dir.

Euro palet ölçüleri nedir?

EUR 1 Euro palet 800×1200 mm ölçüsünde ve 144 mm yüksekliğindedir. Euro palet ailesinde 1000×1200 mm (EUR 2 ve EUR 3) ve 600×800 mm (EUR 6) ölçüleri de bulunur.

Palet ölçüleri 100×120 olan paletler için raf derinliği kaç olmalı?

Palet kısa kenarı koridora bakacaksa raf derinliği 1200 mm palet uzunluğuna göre belirlenir ve çerçeve derinliği paletin kirişlere biraz taşacağı şekilde seçilir. Kesin değeri raf tasarımcısı, palet ölçüsü ve kiriş tipine göre belirler.

Farklı ölçüde paletler aynı rafta kullanılabilir mi?

Aynı göze farklı ölçüde palet konmamalıdır. Aynı sistemde farklı paletler kullanılacaksa gözler, seviyeler ve yük etiketi her palet tipine göre ayrı planlanmalıdır.

Deponuzdaki palet çeşitlerine göre göz genişliği, derinlik ve seviye düzenini birlikte planlamak için raf yerleşim projesi çizimi hizmetimizden yararlanabilirsiniz. Palet rafı çeşitleri için depo raf sistemleri sayfamıza da göz atabilirsiniz.

Hakkımızda

RAFBUL, 2018’den beri şirketlerin özel hedeflerine ulaşmalarına yardımcı olan bir mühendislik firmasıdır. Uzman teknik ekibimizle iş birliği yaparak size en uygun endüstriyel çözümleri hızlı bir şekilde sunmaktayız.

Bize ulaşın.

Merkez —
Üçevler Mah. 890. Sk. No: 10 İç Kapı No: 3 Esenyurt, İstanbul.

Şube —
Yenişehir Mah. Sümbül Sk. Ekinci Residence No: 8 D:503 Pendik, İstanbul.

RAFBUL, bir Fourmis Mühendislik Tic. Ltd. Şti. markasıdır.